Udruženje gradjana Eko klub Zeleni putokazi iz Raške započelo je, februara meseca 2026. godine, realizaciju projekta „Neka bude čisto!“ Projekat  ima za cilj edukaciju učenika osnovnih škola na teritoriji opštine Raška o značaju očuvanja i zaštite životne sredine. Kroz interaktivne radionice, predavanja i ekološke igre, deca će učiti o reciklaži, ponovnoj upotrebi materijala, zaštiti voda, šuma i vazduha, kao i o pravilnom odlaganju otpada. Biće organizovane akcije čišćenja školskih dvorišta u Gradcu, kao i edukativna radionica na planini Goliji, sadnja drveća i takmičenja u kreativnom recikliranju. Projekat podstiče decu da postanu ekološki ambasadori u svojim porodicama i zajednici. U saradnji sa osnovnom školom iz Raške i ekološkim udruženjima iz regiona, lokalnom samoupravom i ekološkim organizacijama, projekat doprinosi razvoju svesti o odgovornom odnosu prema prirodi i stvaranju zdravijeg i čistijeg okruženja za sve građane, pre svega za decu i mlade.

Ostvarenjem svrhe projekta „Neka bude čisto“ podstiče se razvoj ekološke svesti i odgovornosti kod dece i šire zajednice. Projekat doprinosi stvaranju navika očuvanja životne sredine i kolektivne brige za javne prostore.

Ciljna grupa projekta „Neka bude čisto“ su, pre svega, učenici osnovnih škola na teritoriji opštine Raška, uz aktivno uključivanje nastavnika, roditelja i lokalne zajednice u ekološke aktivnosti i edukaciju, kao i ostali građani. Direktni korisnici su 30 dece iz Gradca, kao i 30 dece na planini Goliji.

Učenici osnovnih škola na teritoriji opštine Raška suočavaju se sa nedovoljnim nivoom informisanosti i svesti o značaju zaštite životne sredine. Iako se o ekologiji govori u okviru nastavnih predmeta, praktična primena stečenih znanja je ograničena, a deca često ne razvijaju navike koje podstiču odgovorno ponašanje prema prirodi. U školama se retko sprovode kontinuirane ekološke aktivnosti, a postojeći programi često zavise od entuzijazma pojedinačnih nastavnika ili sporadičnih akcija. Nedostatak sistema za selektivno sakupljanje otpada, kao i neuređene javne površine u okolini škola, dodatno utiču na to da deca ne stiču svest o značaju čiste i zdrave sredine. U lokalnoj zajednici je primetna slaba povezanost između škola, javnih institucija i ekoloških organizacija, što umanjuje mogućnost za zajedničke akcije i dugoročne inicijative.

Pored toga, uočeno je da mnogi učenici nisu dovoljno uključeni u aktivnosti koje razvijaju osećaj odgovornosti, solidarnosti i aktivnog građanstva. Nedostaju im prilike da kroz igru, kreativnost i timski rad nauče kako njihove male promene mogu imati veliki uticaj na zajednicu. Upravo zato postoji jasna potreba za organizovanim i sistematskim pristupom koji će povezati edukaciju, praktičan rad i zajednički angažman u cilju očuvanja životne sredine. Kvalitativni pokazatelji su nizak nivo ekološke svesti i pasivan odnos prema zaštiti prirode, dok kvantitativni pokazatelji uključuju mali broj školskih ekoloških akcija, nedovoljno postavljenih kanti za reciklažu i sve prisutnije zagađenje školskih i javnih površina.

Prema iskustvu našeg udruženja, koje je u prethodih 22 godine realizovalo više desetina lokalnih inicijativa u oblasti ekološkog obrazovanja, uočeno je da većina učenika osnovnih škola nema dovoljno razvijene navike u pogledu pravilnog odlaganja otpada i očuvanja javnih površina.
Podaci Ministarstva zaštite životne sredine Republike Srbije ukazuju da se u proseku reciklira manje od 15% komunalnog otpada, što govori o niskom nivou ekološke svesti na nacionalnom nivou, posebno u manjim opštinama poput Raške. Istraživanje Instituta za pedagogiju i andragogiju iz 2022. godine pokazuje da edukativni programi koji uključuju interaktivne i praktične aktivnosti (kao što su radionice, eko-igre i volonterske akcije) imaju najveći uticaj na trajnu promenu ponašanja kod dece.

Ovaj projekat podržan je od strane Kabineta ministra bez portfelja zaduženog za razvoj nedovoljno razvijenih opština po Javnom pozivu za podnošenje predloga projekata na Program finansiranja projekata od javnog interesa koje realizuju udruženja sa teritorija izrazito nedovoljno razvijenih opština (jedinice lokalne samouprave iz četvrte grupe) u 2025.godini.

Stavovi izneti u okviru ovog projekta su isključivo stavovi autora i ne predstavljaju nužno i mišljenje Kabineta.